พระพุทธรูปและปางต่างๆ: นิทรรศการเดือนตุลาคม ที่ห้องสมุดชิปท์เว็ท
นำเสนอ: พระปางปาลิไลยก์ (ป่าเลไลยก์) — สัญลักษณ์แห่งการแสวงหาความสงบ ความร่มเย็นภายในจิตใจ และการหลีกเร้นจากความขัดแย้งในสังคมและการทะเลาะวิวาทที่ไร้ประโยชน์.
เพื่อเป็นการสืบเนื่องบทเรียนและศิลปะทางพระพุทธศาสนา วัดป่าชิปท์เว็ท และห้องสมุดเมืองชิปท์เว็ท มีความยินดีที่จะนำทุกท่านร่วมเดินทางต่อในนิทรรศการประจำเดือนตุลาคม โดยนำเสนอ พระพุทธรูปปางปาลิไลยก์ อันเป็นปางสำคัญที่สะท้อนถึงการแสวงหาความสงบ ความร่มเย็นภายใน และการเป็นที่พึ่งทางใจท่ามกลางความขัดแย้งในสังคม
ความเข้าใจในพุทธลักษณะ: ปางปาลิไลยก์
กายวิภาคแห่งปางปาลิไลยก
พระพุทธรูปอยู่ในพระอิริยาบถประทับนั่งบนก้อนหิน ห้อยพระบาททั้งสองข้างลงบนดอกบัว (ประทับนั่งแบบนั่งเก้าอี้ / ปรลมฺบนปทสนะ) พระวรกายตั้งตรงอย่างสงบสำรวม
พระหัตถ์: พระหัตถ์ซ้ายวางหงายบนพระชานุ (เข่า) ในท่าทรงรับของถวาย พระหัตถ์ขวาวางคว่ำบนพระชานุขวา
องค์ประกอบร่วม: มีพญาช้างปาลิไลยกะยืนหรือเข่าถวายหม้อน้ำอยู่เบื้องหน้า และมีลิงถือรวงผึ้งถวายแด่พระพุทธองค์
Oความเป็นมาของปางปาลิไลยก์และการหลีกเร้นสู่ป่าเลไลยก์)
เมื่อครั้งที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับ ณ โฆสิตาราม ในเมืองโกสัมพี ได้เกิดความขัดแย้งระหว่างพระภิกษุสองรูปเกี่ยวกับวินัยข้อเล็กน้อย ซึ่งในที่สุดได้ลุกลามจนทำให้คณะสงฆ์แตกแยกออกเป็นสองฝ่าย แม้ว่าพระพุทธองค์จะเสด็จมาตักเตือนและชี้ให้เห็นถึงอันตรายของการแตกสามัคคีด้วยพระองค์เองถึงสามครั้ง แต่เหล่าภิกษุเหล่านั้นก็ยังปฏิเสธที่จะปรองดองกัน
เมื่อพระพุทธองค์ทรงตระหนักว่าภิกษุผู้ว่ายากเหล่านี้ไม่ได้ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย พระองค์จึงทรงหลีกเร้นออกจากหมู่คณะเพื่อแสวงหาความสงบวิเวก และประทับอยู่เพียงลำพัง ณ โคนต้นรังใหญ่ในป่าปาลิเลยยกะ
ในป่าแห่งนี้ พญาช้างปาลิไลยกะ ซึ่งเบื่อหน่ายการอยู่ร่วมกับฝูง ได้เข้ามาคอยอุปัฏฐากรับใช้พระพุทธองค์ โดยนำน้ำดื่ม น้ำใช้ และผลไม้ป่ามาถวายอย่างสม่ำเสมอ เมื่อลิงตัวหนึ่งได้เห็นความจงรักภักดีของพญาช้าง ก็เกิดความเลื่อมใสอย่างลึกซึ้ง จึงได้นำรวงผึ้งมาถวายแด่พระพุทธองค์ เมื่อพระพุทธองค์ทรงรับรวงผึ้ง ลิงก็มีความปีติโสมนัสเป็นอย่างมากและกระโดดโลดเต้นไปตามกิ่งไม้ ทว่ากิ่งไม้หักลง ทำให้ลิงพลัดตกสวมเข้ากับตอไม้แหลมและสิ้นใจในทันที ด้วยจิตอันบริสุทธิ์และเลื่อมใส ลิงจึงได้ไปเกิดเป็นเทพบุตรบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
ช่วงเวลาจำพรรษาในป่าปาลิเลยยกะนี้ ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เน้นย้ำถึงพระพุทธจริยาที่ทรงโปรดความสงบวิเวก เพื่อเป็นที่ระลึกถึงเหตุการณ์นี้ พุทธบริษัทในยุคต่อมาจึงได้สร้างพระพุทธรูปที่รู้จักกันในนาม "ปางปาลิไลยก์" (ป่าเลไลยก์)
การพิจารณาธรรม
การบูชาพระพุทธรูปปางปาลิไลยก์ มิใช่เป็นเพียงการอธิษฐานขอพรเพื่อความสงบร่มเย็นเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจให้พุทธบริษัทนำพระพุทธจริยามาพิจารณาและปรับใช้ในชีวิตประจำวัน:
การแสวงหาความสงบวิเวก:
รู้จักก้าวออกมาจากความขัดแย้งและสิ่งรบกวนที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อจิตใจ
การเจริญเมตตาธรรม:
ความเมตตาอันไม่มีประมาณของพระพุทธองค์ สามารถสัมผัสและสยบจิตใจของสรรพสัตว์ในธรรมชาติได้
การทำความดีด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์:
แม้แต่สัตว์เดรัจฉาน เมื่อทำทานด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์และอิ่มเอม ย่อมได้รับผลบุญอันยิ่งใหญ่
📍 สถานที่: ห้องสมุดชิปท์เว็ท, Storveien 31A, 1816 Skiptvet
📅 วันที่: 1 – 31 ตุลาคม พ.ศ. 2569
🕒 เวลาทำการ*:
จันทร์: 10:00 น. – 19:00 น.
อังคาร: 13:00 น. – 19:00 น.
พุธ: 10:00 น. – 16:00 น.
พฤหัสบดี: 13:00 น. – 19:00 น.
ศุกร์: ปิดทำการ
เสาร์: 10:00 น. – 15:00 น.
อาทิตย์: ปิดทำการ
ขอเชิญทุกท่านร่วมสำรวจสัญลักษณ์ที่ลึกซึ้งและความสงบเบื้องหลังพุทธลักษณะอันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ด้วยกัน
*โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดได้ที่เว็บไซต์ของห้องสมุดชิปท์เว็ท
